Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin rəsmi internet səhifəsi

Dövlət Suverenliyi Günü
2020-ci il Vətən müharibəsində geniş ərazilər Azərbaycan nəzarətinə qaytarıldı və 10 noyabr Bəyanatı ilə hərbi əməliyyatların dayandırılması razılaşdırıldı. 2023-cü ilin sentyabr hadisələri isə ayrıca mərhələdir. Dövlət Suverenliyi Günü haqqında sərəncam bu iki mərhələni əlaqələndirərək 2023-cü ildə bütün ölkə ərazisində suverenliyin bərpa edilməsini vurğulayır. Hər iki dövrün fərqli sənədləri və fərqli xronologiyası var. Bu ardıcıllıq 44 günlük müharibənin başa çatmasını, sonrakı prosesləri və 2023-cü il əməliyyatının nəticəsini bir-birinə qarışdırmadan anlamağa kömək edir

Zəfər Günü
Şuşanın azad edilməsi 44 günlük müharibənin son mərhələsində baş verdi. Ardınca 10 noyabr üçtərəfli Bəyanatı hərbi əməliyyatların dayandırılmasını və digər ərazilərin qaytarılmasını nəzərdə tutdu. Zəfər Gününü təsis edən 3 dekabr 2020-ci il sərəncamında isə illik bayram üçün məhz 8 noyabr seçildi. Buna görə 8 noyabr və 10 noyabr ayrı tarixi hadisələri ifadə edir: birincisi Şuşanın azadlığının elan olunduğu və sonradan bayram kimi müəyyənləşdirildiyi gün, ikincisi isə müharibənin dayandırılması barədə razılaşmanın tarixidir. Hər iki sənəd həmin ardıcıllığın anlaşılması üçün əsasdır

44 günlük Vətən müharibəsi
10 noyabr 2020-ci il üçtərəfli Bəyanatı ilə hərbi əməliyyatların dayandırılması elan olundu, sənəd Ağdam, Kəlbəcər və Laçının qaytarılmasını nəzərdə tuturdu

44 günlük Vətən müharibəsi
Müharibənin təsiri döyüş meydanı ilə məhdudlaşmadı. Prezident Kitabxanasının xronologiyası 2020-ci ilin oktyabrında Gəncə və Bərdəyə raket zərbələrini, dinc insanların həlak olmasını və yaşayış binalarının dağılmasını ayrıca qeydə alır. Şəhid hərbçilərlə yanaşı mülki qurbanların xatirəsi də sonrakı anım mərasimlərində yad edildi. Müharibə bitərkən humanitar məsələlər üçtərəfli Bəyanatın ayrıca bəndlərinə daxil edildi: əsirlərin, girovların və digər saxlanılan şəxslərin, eləcə də həlak olanların cəsədlərinin mübadiləsi nəzərdə tutuldu. Məcburi köçkünlərin və qaçqınların qayıdışı da sənəddə ayrıca mövzu kimi yer aldı

44 günlük Vətən müharibəsi
Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya rəhbərlərinin 10 noyabr 2020-ci il Bəyanatı hərbi əməliyyatların Moskva vaxtı ilə saat 00:00-dan dayandırılmasını nəzərdə tuturdu. Sənəddə Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının qaytarılması şərtləri müəyyən edilmişdi. İlkin mətndə Kəlbəcər üçün 15 noyabr tarixi yazılırdı; rayonun faktiki təhvil verilməsi isə noyabrın 25-də baş verdi. Ağdam noyabrın 20-də, Laçın dekabrın 1-də qaytarıldı. İlkin öhdəliklə sonradan baş vermiş hadisəni ayırmaq xronologiyanın düzgünlüyü üçün vacibdir. Bəyanatın tarixi müddəaları həmin dövrün razılaşması kimi təqdim olunur, bugünkü vəziyyətin avtomatik təsviri sayılmır. Sənəd regiondakı iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpasını da nəzərdə tuturdu. Kommunikasiyalar, humanitar məsələlər və ərazilərin qaytarılması eyni sənəddə ayrı bəndlərlə tənzimlənirdi. Onların hamısını yalnız atəşkəs saatı ilə eyniləşdirmək razılaşmanın məzmununu daraldardı