Milli ordu

1918-ci il iyunun 26-da Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı, bu tarix Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Günü kimi qeyd olunur ↗

1918-ci ilin hərbi qərarı

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk hökumətində hərbi nazir vəzifəsi Xosrov bəy Sultanova həvalə edilmişdi. Dövlətin yaradıldığı mürəkkəb şəraitdə ordunun təşkili suverenliyin qorunmasının əsas şərtlərindən sayılırdı. Milli hərbi qüvvələrin mühüm hissəsini əvvəldən mövcud olan və Əliağa Şıxlinskinin rəhbərlik etdiyi Müsəlman korpusu təşkil edirdi. 1918-ci il iyunun 26-da hökumət qərarı ilə həmin korpus Əlahiddə Azərbaycan Korpusu adlandırıldı. Müdafiə Nazirliyinin tarixi arayışı bu təşkilati dəyişikliyi milli ordu quruculuğunun başlanğıc mərhələsi ilə əlaqələndirir. Beləliklə, bugünkü bayramın seçilən tarixi konkret hökumət qərarına söykənir ↗

Hərbi Nazirlik və sərkərdələr

1918-ci il noyabrın 1-də Hərbi Nazirliyin bərpası haqqında qərar qəbul edildi. Nazirliyin formalaşdırılması işi əvvəlcə hərbi nazir müavini təyin edilən Səməd bəy Mehmandarova tapşırıldı. Dekabrın 25-də o, hərbi nazir, dekabrın 29-da isə Əliağa Şıxlinski nazir müavini oldu. Bu peşəkar hərbçilər Cümhuriyyətin sonunadək həmin vəzifələrdə çalışdılar. Nazirlik bir müddət Gəncədə yerləşdi və 1919-cu ilin yayında Bakıya köçdü. Onun qarşısında ölkənin ərazi bütövlüyünü müdafiə edə bilən nizami qüvvələr yaratmaq və hissələr arasında vahid idarəçilik qurmaq vəzifəsi dayanırdı ↗

Müstəqillik dövründə ordu quruculuğu

Cümhuriyyətin süqutu milli ordunun həmin dövrdəki quruculuq işlərini dayandırdı. Dövlət müstəqilliyi bərpa edilərkən silahlı qüvvələrin yenidən təşkili ayrıca vəzifə kimi qarşıya çıxdı. 1991-ci il oktyabrın 9-da Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti milli silahlı qüvvələrin yaradılması haqqında qanun qəbul etdi. Sonrakı mərhələdə vahid komandanlığın möhkəmləndirilməsi, hərbi təhsil və şəxsi heyətin hazırlanması ordunun təşkilində əsas istiqamətlərə çevrildi. Bu proses müharibənin davam etdiyi, ərazi bütövlüyünün müdafiəsinin təxirəsalınmaz olduğu şəraitdə gedirdi. Müasir ordunun tarixini öyrənərkən 1918-ci ilin irsi ilə müstəqilliyin bərpasından sonrakı quruculuq ayrıca mərhələlər kimi nəzərdən keçirilir ↗↗

26 iyunun bayram kimi təsbit edilməsi

Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il fərmanı ilə 26 iyun Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü elan edildi. Tarixin seçilməsində Əlahiddə Azərbaycan Korpusunun 1918-ci ildə yaranması əsas götürülmüşdü. Beləliklə, hərbi bayram müasir Silahlı Qüvvələrin Cümhuriyyət dövrünün ordu quruculuğu ilə bağlılığını ifadə etdi. Bayram hərbi qulluqçuların xidmətinə ehtiram göstərilməsi ilə yanaşı, milli hərb tarixinin öyrənilməsi üçün də bir xatırlatma günüdür. Rəsmi təqvimdə onun iş günü hesab edilməyən bayramlar sırasında olması bu tarixə verilən dövlət əhəmiyyətini göstərir ↗↗

Yüzillik yubileyin yaddaşı

26 iyun 2018-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaradılmasının yüzilliyi münasibətilə Bakının Azadlıq meydanında hərbi parad keçirildi. Prezident və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev mərasimdə iştirak etdi. Paradda dövlət rəsmiləri, xarici nümayəndələr, veteranlar və ictimaiyyət təmsil olunurdu. Rəsmi fotolar həmin günün hərbi yürüşünü, meydanı və mərasim iştirakçılarını sənədləşdirir. Burada təqdim edilən yubiley çəkilişləri 1918-ci ilə aid arxiv fotosu deyil; milli ordunun yüzillik yolunun 2018-ci ildə necə qeyd edildiyini göstərən sənədli görüntülərdir. Bu fərq hərb tarixinin müxtəlif dövrlərini düzgün tanımağa kömək edir ↗