Dövlət rəmzi

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı 1918-ci il noyabrın 9-da qəbul edilib, bu tarix Dövlət Bayrağı Günü kimi qeyd olunur ↗

Üçrəngli bayrağın qəbul edilməsi

1918-ci il noyabrın 9-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin Bakıda keçirilən iclasında üçrəngli dövlət bayrağı qəbul edildi. Bayraq hökumətin iclas keçirdiyi binanın üzərində qaldırıldı və Cümhuriyyətin dövlət rəmzi oldu. Onun təsdiqi yeni respublikanın özünü dünyaya tanıtmaq üçün formalaşdırdığı dövlət atributları sırasında mühüm yer tutur. 1920-ci ilin aprelində Cümhuriyyətin süqutundan sonra bu bayraq dövlət bayrağı statusunu itirdi. Lakin üç rəng və ay-ulduz təsviri milli dövlətçilik yaddaşında yaşadı, müstəqilliyin bərpası dövründə yenidən rəsmi rəmzə çevrildi. Noyabrın 9-nun seçilməsi məhz 1918-ci il qərarını xatırladır ↗

Bayrağın yenidən dövlət rəmzinə çevrilməsi

1990-cı il noyabrın 17-də Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən Naxçıvan parlamentinin sessiyasında üçrəngli bayraq muxtar respublikanın dövlət bayrağı kimi qəbul edildi. Həmin qərarla onun bütün Azərbaycan üçün dövlət rəmzi olması barədə respublika Ali Soveti qarşısında vəsatət qaldırıldı. 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Ali Soveti üçrəngli bayrağı ölkənin Dövlət Bayrağı kimi təsdiqlədi. Bu ardıcıllıq Cümhuriyyətin rəmzinin əvvəl Naxçıvanda, sonra respublika səviyyəsində bərpa olunduğunu göstərir. Bayrağın tarixi 1918-ci ildəki qəbul qərarı ilə yanaşı, sovet dövrünün sonunda baş verən həmin iki mühüm hadisəni də əhatə edir ↗

Dövlət Bayrağının görünüşü

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 23-cü maddəsi Dövlət Bayrağının quruluşunu müəyyənləşdirir. Bayraq eyni enli üç üfüqi zolaqdan ibarətdir: yuxarıda mavi, ortada qırmızı, aşağıda yaşıl rəng yerləşir. Qırmızı zolağın ortasında ağ aypara və səkkizguşəli ulduz təsvir olunur. Enin uzunluğa nisbəti birin ikiyə nisbətidir. Bu təsvir rəsmi bayrağı başqa bədii və xatirə tərtibatlarından fərqləndirməyə imkan verir. Bayraq gerb və himnlə birlikdə ölkənin dövlət rəmzləri sırasındadır. Onun forması və ölçü nisbəti yalnız bəzək seçimi deyil, əsas qanunda göstərilən dövlət atributunun müəyyən edilmiş görünüşüdür ↗

Bayramın təsis olunması

Prezident İlham Əliyevin 17 noyabr 2009-cu il sərəncamı ilə hər il noyabrın 9-nun Dövlət Bayrağı Günü kimi qeyd olunması müəyyən edildi. Sərəncamda bayrağın milli suverenliyin rəmzi olması və tarixi dövlətçilik irsi ilə bağlılığı vurğulanırdı. Beləliklə, bayrağın 1918-ci ildə qəbul olunduğu gün ayrıca dövlət bayramına çevrildi. Sənədin imzalandığı 17 noyabrla bayramın qeyd edildiyi 9 noyabr fərqli tarixlərdir. Bu ayrım rəsmi sənədin tarixini düzgün oxumağa kömək edir. Bayram təqvimində Dövlət Bayrağı Günü iş günü hesab edilməyən günlər sırasında göstərilir ↗↗

Dövlət Bayrağı Meydanı və muzey

Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanı və burada yerləşən muzey dövlət rəmzlərinin tarixini öyrənməyə imkan verən məkanlardandır. Dövlət Bayrağı Muzeyi 9 noyabr 2010-cu ildə açılıb. Muzeydə müxtəlif dövrlərə aid bayraqlar, dövlətçilik nişanları və tarixi eksponatlar təqdim olunur. 8 noyabr 2024-cü ildə Prezident İlham Əliyev meydanda Azərbaycan Bayrağını ucaldıb, yenilənmiş muzeylə tanış olub. Səhifədəki həmin rəsmi çəkilişlər bu ziyarəti sənədləşdirir. Onlar üçrəngli bayrağın ilk dəfə qəbul edildiyi 1918-ci ilin deyil, dövlət rəmzinin müasir dövrdə yaşadılmasının görüntüləridir. Muzeyin ekspozisiyası bayrağı yalnız mərasim rəmzi kimi deyil, tarixi irs kimi tanımağa şərait yaradır ↗